Drinken acteurs daadwerkelijk alcohol op de set

Die vraag blijft maar rondspoken bij filmliefhebbers, hè. Drinken ze nou echt of niet? Korte antwoord: ja, soms wel. Maar meestal – echt meestal – is het nep. Het hangt helemaal af van wie er regisseert, welke acteur, wat voor scène, en of het veilig kan. Laten we eens kijken hoe dat echt werkt op een filmset.

Waarom gebruiken de meeste films nepalcohol?

Controle, eigenlijk. Stel je voor: een acteur die ladderzat is, zijn tekst kwijt, loopt te zwalken. Dat is een nachtmerrie. Filmen duurt al eeuwig en kost een godsvermogen. Je moet scènes vaak opnieuw doen – met echte alcohol wordt dat gewoon onmogelijk.

En dan gezondheid en veiligheid. Iemand die de hele dag staat te "drinken" voor een scène, die krijgt serieuze problemen met echte alcohol. De verzekering van de productie? Die dekt dronken acteurs bijna nooit. Daarom dus bijna altijd nep.

Wat is nepalcohol en hoe wordt het gemaakt?

Nepalcohol is gewoon een vloeistof die eruit ziet als het echte werk, maar zonder of met nauwelijks alcohol. Meestal water met appelsap – voor blond spul zoals bier of witte wijn. Voor donkere dranken zoals whisky of cola gooien ze er wat karamelkleurstof bij.

Bier met schuim? Daar gebruiken ze een speciaal mengsel met een beetje afwasmiddel of glycerine. Soms ook gemberbier of alcoholvrij bier, omdat dat dezelfde bubbels geeft als echt bier. Best inventief.

Zijn er acteurs die wel echt alcohol drinken op de set?

Oh ja, er zijn zat voorbeelden. Sommige method actors – denk aan die legendarische Daniel Day-Lewis of Christian Bale – die drinken echt om in hun personage te kruipen. Ook bij onafhankelijke films of low-budget producties wordt wel eens echte alcohol gebruikt voor die extra authenticiteit.

Berucht voorbeeld: "Leaving Las Vegas" uit 1995. Nicolas Cage speelt een alcoholist en dronk echt tijdens sommige scènes. Dat gaf wel een heel realistische vertolking, maar ook riskant. Hij zei later dat hij zichzelf niet meer in de hand had tijdens die opnames. Best heftig.

Wat zijn de regels en protocollen op de set?

Grote filmstudio's hebben strenge regels tegen echt drinken op de set. Dat staat in veiligheidsprotocollen en contracten. Als een acteur toch echt alcohol wil, moet dat vooraf worden goedgekeurd door de regisseur, producent én verzekeringsmaatschappij.

Soms wordt er een "alcohol supervisor" aangesteld. Die houdt precies bij hoeveel er wordt gedronken en zorgt dat de acteur niet te ver heen is. Na de scène wordt die acteur naar huis gebracht – niet zelf rijden. Maar dit is echt de uitzondering, niet de regel.

Veelgestelde vragen over alcohol op de set

Voorbeelden van films met echt alcoholgebruik

Hoe herken je of een acteur echt drinkt?

• Kijk naar de ogen: Bij echte dronkenschap worden ze rood en glazig. Bij acteren zie je dat bijna nooit.
• Let op de spraak: Echte dronken spraak is onsamenhangend en herhaalt zich. Acteurs spelen het gestileerder.
• Bekijk de coördinatie: Een echt dronken persoon heeft moeite met lopen en fijne motoriek. Acteurs imiteren het, maar blijven veilig.
• Let op de context: Bij veel drinken in een scène is het waarschijnlijk nep. Bij intieme, emotionele scènes is de kans kleiner, maar niet uitgesloten.

Checklist voor filmmakers: veilig alcoholgebruik op de set

• Gebruik altijd nepalcohol tenzij er een specifiekeieke reden is voor echt alcohol.
• Zorg voor een alcoholvrije variant van elke drank die in de film voorkomt.
• Stel een "alcohol supervisor" aan als er toch echt alcohol wordt gebruikt.
• Laat acteurs na een scène met echt alcohol niet zelf rijden.
• Documenteer alle toestemmingen en protocollen voor de verzekering.
• Communiceer duidelijk met de acteur over de risico's en verwachtingen.