Hebben Josef en Maria seks gehad

Of Jozef en Maria nou wel of niet met elkaar naar bed zijn geweest - het is één van die vragen waar christelijke theologen het al eeuwen over oneens zijn. Het antwoord? Dat hangt er helemaal van af aan wie je het vraagt. In de katholieke en oosters-orthodoxe traditie geloven ze dat Maria altijd maagd bleef. Zelfs na Jezus' geboorte. Veel protestanten denken daar anders over - die zeggen dat Jozef en Maria gewoon een normaal huwelijksleven hadden. Dus ja, dat impliceert seks.

Wat zegt de Bijbel over de maagdelijkheid van Maria?

De Bijbel is glashelder over hoe Jezus verwekt werd. Maar over wat daarna gebeurde? Niet zo duidelijk. Matteüs 1:25 zegt: "Maar hij had geen gemeenschap met haar, totdat zij een zoon had gebaard. En hij noemde hem Jezus." Dat woordje "totdat" (in het Grieks: heos) is waar het om draait. In het Grieks betekent dat niet per se dat er wel iets gebeurde daarna. Het kan gewoon de periode vóór de geboorte beschrijven. Het punt is: Jozef was niet de biologische vader. Maar of ze daarna een normaal huwelijk hadden? De tekst laat die mogelijkheid open.

Wat is de katholieke leer over de maagdelijkheid van Maria?

De katholieke Kerk heeft het over de "eeuwigdurende maagdelijkheid" van Maria. Een dogma. Het betekent dat Maria maagd was - vóór Jezus' geboorte, tijdens de geboorte, en erna. Dus nee, nooit seks gehad, ook niet met Jozef. Het idee is dat Maria volledig aan God toebehoorde. Haar lichaam was een heilig vat voor de Menswording. Het Concilie van Lateranen in 649 bevestigde dit: "Zij baarde zonder enige aantasting van haar maagdelijkheid, en na de geboorte bleef haar maagdelijkheid intact." Punt.

Wat is de protestantse visie op het huwelijk van Jozef en Maria?

De meeste protestantse groepen - lutheranen, anglicanen, gereformeerden - geloven niet in die eeuwigdurende maagdelijkheid. Ze zeggen: de Bijbel geeft geen bewijs dat Jozef en Maria zich onthielden na Jezus' geboorte. Sterker nog, het Nieuwe Testament noemt "broers en zussen" van Jezus (Marcus 6:3). Voor protestanten zijn dat gewoon kinderen uit het huwelijk van Jozef en Maria. Katholieken en orthodoxen zeggen dat het neven waren, of stiefbroers uit een eerder huwelijk van Jozef. Maar protestanten zien ze als volle broers en zussen. En dat impliceert dus een normaal seksueel huwelijk.

Welke rol speelt het apocriefe boek "Proto-Evangelie van Jakobus"?

Het Proto-Evangelie van Jakobus. Een apocrief geschrift uit de tweede eeuw. Het heeft de katholieke en orthodoxe traditie enorm beïnvloed. Dit boek beschrijft Maria als een tempelmaagd, toegewijd aan God. Jozef is een oudere weduwnaar met kinderen uit een eerder huwelijk. In dat verhaal is hun huwelijk een beschermingsconstructie - geen seks. Hoewel dit boek niet canoniek is, heeft het wel diepe sporen nagelaten in hoe mensen over Maria's maagdelijkheid denken.

Wat zeggen kerkvaders zoals Augustinus en Hiëronymus?

De kerkvaders waren het er vrijwel allemaal over eens: Maria bleef altijd maagd. Hiëronymus (347-420) schreef een beroemd traktaat tegen Helvidius. Daarin betoogde hij dat de "broers van Jezus" neven waren. En dat Jozef en Maria geen seksuele relatie hadden. Augustinus (354-430) was het daarmee eens. Hij zei dat seks binnen het huwelijk op zich goed is, maar dat Maria's maagdelijkheid een uniek teken was van Gods ingrijpen. Die vroege consensus heeft de katholieke en orthodoxe leer eeuwenlang gevormd.

Wat is het historische bewijs voor het celibaat van Jozef?

Historisch bewijs? Buiten theologische geschriften is er niks. De Bijbel zwijgt over de periode na Jezus' geboorte. De vroegste christelijke gemeenschappen - zoals die in Jeruzalem - leken geen specifieke leer over Maria's maagdelijkheid na de bevalling te hebben. Pas in de vierde en vijfde eeuw, toen het monnikendom opkwam en het celibaat verheerlijkt werd, werd de eeuwigdurende maagdelijkheid een centraal dogma. Dat suggereert dat de leer meer theologie is dan geschiedenis.

Checklist: Hoe interpreteer je de Bijbelteksten?

• Matteüs 1:25: "Geen gemeenschap totdat zij een zoon had gebaard." Vraag: Geeft "totdat" een tijdsgrens aan (daarna wel) of beschrijft het alleen de periode vóór de geboorte?
• Marcus 6:3: "Is dit niet de timmerman, de zoon van Maria, en de broer van Jakobus, Joses, Judas en Simon?" Vraag: Zijn dit biologische broers of een andere familierelatie?
• Lucas 1:34: "Hoe zal dit gebeuren, want ik heb geen gemeenschap met een man?" Vraag: Spreekt Maria over haar huidige staat of over een levenslange gelofte van maagdelijkheid?
• Johannes 19:26-27: Jezus geeft Maria aan Johannes. Vraag: Waarom zou Jezus voor zijn moeder zorgen als zij andere kinderen had?

Veelgestelde vragen (FAQ)