Hoe heet het als je beide geslachtsdelen hebt

Hoe heet het als je beide geslachtsdelen hebt

Hoe heet het als je beide geslachtsdelen hebt?

De medische term daarvoor is intersekse. Het is een soort parapluterm voor allerlei natuurlijke variaties in geslachtskenmerken – denk aan chromosomen, hormonen, inwendige of uitwendige organen – die niet netjes in het hokje 'man' of 'vrouw' passen. Vroeger zeiden ze vaak 'hermafrodiet', maar dat woord klinkt ontzettend ouderwets en kan mensen kwetsen. Dus niet meer doen.

Wat betekent intersekse precies?

Intersekse is geen ziekte, hoor. Het is gewoon een natuurlijke variant. Ongeveer 1,7% van alle mensen wordt ermee geboren. Dat is best veel – evenveel als mensen met rood haar. De variaties lopen uiteen: van kleine hormonale afwijkingen tot duidelijke zichtbare verschillen. En let op: intersekse is iets anders dan transgender of non-binair. Het gaat hier om je lichaam, niet om wie je van binnen bent.

Welke soorten intersekse zijn er?

Er bestaan meer dan 40 verschillende vormen. De bekendste zijn:

  • Complete Androgeenongevoeligheidssyndroom (CAIS): Iemand met XY-chromosomen, maar het lichaam reageert simpelweg niet op mannelijke hormonen. Je ziet dan uitwendig een vrouw, maar er is geen baarmoeder of eierstokken.
  • Congenitale bijnierhyperplasie (CAH): Bij iemand met XX-chromosomen produceren de bijnieren te veel mannelijke hormonen. Dat kan bijvoorbeeld leiden tot een vergrote clitoris of anders gevormde geslachtsorganen.
  • Klinefeltersyndroom (XXY): Een extra X-chromosoom. Uiterlijk vaak mannelijk, maar met minder testosteron, kleinere testikels en soms wat borstontwikkeling.
  • Ovotesticulaire intersekse: Heel zeldzaam. Hierbij heeft iemand zowel eierstok- als testisweefsel.

Hoe wordt intersekse vastgesteld?

Soms valt het meteen op bij de geboorte, als de geslachtsdelen er niet typisch mannelijk of vrouwelijk uitzien. Maar het kan ook jaren duren. Bijvoorbeeld pas in de puberteit, als de menstruatie uitblijft. Of tijdens onderzoek naar vruchtbaarheid. De diagnose bestaat meestal uit:

  • Een lichamelijk onderzoek
  • Hormonen checken in je bloed
  • Chromosomenonderzoek (karyotypering)
  • Echografie om te kijken naar inwendige organen

Wat is het verschil tussen intersekse en hermafrodiet?

Hermafrodiet komt uit de Griekse mythologie – Hermaphroditus, kind van Hermes en Aphrodite, had beide geslachtsdelen. Vroeger werd dat woord in de medische wereld gebruikt voor mensen met zowel eierstok- als testisweefsel. Maar tegenwoordig? Dat woord is verouderd, medisch niet correct, en gewoon beledigend. Het doet alsof iemand een compleet mannelijk én vrouwelijk systeem heeft, maar dat komt bij mensen niet voor. Gebruik gewoon 'intersekse'.

Welke behandelingsopties zijn er voor intersekse personen?

Vaak is er helemaal geen behandeling nodig. Veel vormen hebben geen medische gevolgen. Als er toch ingegrepen wordt, dan gebeurt dat tegenwoordig steeds vaker pas als iemand oud genoeg is om zelf te beslissen. Denk aan:

  • Hormoontherapie: Om de puberteit op gang te helpen of de boel in balans te krijgen.
  • Chirurgie: Vroeger werden baby's vaak 'normaal' gemaakt – operatief. Dat is hartstikke controversieel nu. Tegenwoordig wachten ze meestal tot de tienerjaren of volwassenheid, tenzij het medisch noodzakelijk is, bijvoorbeeld bij plasproblemen.
  • Psychosociale ondersteuning: Praten helpt. Zowel voor de persoon zelf als het gezin, om te dealen met de diagnose en eventuele vooroordelen.

Veelgestelde vragen over intersekse

Is intersekse hetzelfde als transgender?

Nee. Intersekse gaat over je lichaam, je biologie. Transgender gaat over wie je bent, je genderidentiteit. Een intersekse persoon kan zich man, vrouw, allebei of geen van beide voelen.

Kunnen intersekse personen kinderen krijgen?

Dat hangt er helemaal van af. Sommige variaties zijn vruchtbaar, andere niet. Soms zijn er vruchtbaarheidsbehandelingen mogelijk.

Moeten intersekse baby's geopereerd worden?

Nee, niet per se. Artsen en mensenrechtenorganisaties raden tegenwoordig aan om niet-medisch noodzakelijke operaties uit te stellen tot iemand zelf kan beslissen.

Wat is het geslacht op een identiteitsbewijs voor intersekse personen?

In Nederland kun je sinds 2018 een 'X' op je paspoort zetten in plaats van 'M' of 'V'. Dat is een optie voor mensen die zich niet als man of vrouw identificeren, inclusief sommige intersekse personen.

Korte samenvatting

Korte samenvatting

  • Medische term: Intersekse is de juiste, respectvolle term voor het hebben van beide geslachtskenmerken, niet 'hermafrodiet'.
  • Natuurlijke variatie: Het is een natuurlijke biologische variatie, geen ziekte, en komt bij ongeveer 1,7% van de mensen voor.
  • Geen operatie nodig: Medisch niet-noodzakelijke operaties worden tegenwoordig uitgesteld tot de persoon zelf kan beslissen.
  • Niet hetzelfde als transgender: Intersekse gaat over fysieke kenmerken, niet over genderidentiteit.

Vergelijkbare artikelen

Recente artikelen