Hoe noem je hij zij?

In het Nederlands is de zoektocht naar een goed voornaamwoord voor mensen die niet in het hokje man (hij) of vrouw (zij) passen best wel een ding geworden. Eerlijk? Er is niet één simpel antwoord. Het hangt er maar net vanaf wat iemand zelf fijn vindt en waar je bent. De meest gehoorde opties zijn hen/hun en die/diens. Hier lees je wat je kunt doen en hoe je het niet helemaal verprutst.

Wat zijn genderneutrale voornaamwoorden?

Het zijn woorden die je gebruikt voor iemand zonder dat je meteen zegt of die persoon een man of vrouw is. Beetje handig, toch? In het Nederlands kom je vooral deze tegen:

• Hen/hun: "Hen is naar de winkel geweest. Ik geef het boek aan hun." Klinkt misschien gek, maar het wordt steeds normaler. Hen is het onderwerp, hun het meewerkend voorwerp.
• Die/diens: "Die is naar de winkel geweest. Ik geef het boek aan diens vriend." Dit voelt wat ouderwets, formeler. Sommige mensen vinden het prettig.
• Hun (als onderwerp): "Hun is naar de winkel geweest." Ja, dat hoor je wel eens, maar veel taalexperts vinden het maar niks. Beetje controversieel.

Hoe gebruik je hen/hun correct?

Okay, hen/hun als enkelvoud is vrij nieuw. Het voelt soms alsof je een nieuwe taal leert. Hier een simpel schema om te snappen hoe het werkt:

Let op: "Hun" als onderwerp? Sommige mensen doen het, maar officieel is het niet. Taaladviesorganen zeggen vaak: gebruik "hen" als onderwerp. Hou dat in gedachten.

Wat is het verschil tussen 'hen', 'hun' en 'die'?

Ze zijn allemaal genderneutraal, maar niet hetzelfde. De nuances maken het verschil:

• Hen/hun: Dit hoor je veel in LGBTQ+-kringen. Het is direct herkenbaar en wordt gezien als de progressievere keuze.
• Die/diens: Traditioneler, formeler. Beetje stijfjes soms. En "die" kan verwarrend zijn – "Die auto is mooi" is wat anders dan "Die is naar huis".
• Hun (als onderwerp): Sommige non-binaire mensen gebruiken het. Maar het kan grammaticaal krom overkomen. Niet iedereen is er blij mee.

Hoe vraag je iemand naar hun voornaamwoorden?

Gewoon vragen. Raadpleeg geen glazen bol. Hier een paar simpele manieren om het soepel te laten verlopen:

• Vraag het casual: "Met welke voornaamwoorden kan ik naar je verwijzen?" of "Wat zijn je pronomina?" Klinkt misschien formeel, maar het werkt.
• Deel eerst die van jou: "Hoi, ik ben Mark en gebruik hij/hem. En jij?" Dit maakt het veilig. De ander voelt zich niet apart.
• Oefen er mee: Zeg dingen als "Hen is een goede vriend. Ik ga morgen met hun lunchen." Hoe vaker je het doet, hoe normaler het wordt.
• Fouten maken mag: Als je ernaast zit, zeg kort "sorry", verbeter het, en ga door. Maak er geen drama van. Echt niet.

Wat zegt de Nederlandse Taalunie over genderneutrale voornaamwoorden?

Officieel? Niks. De Nederlandse Taalunie heeft nog geen enkelvoudig genderneutraal voornaamwoord goedgekeurd. In 2021 zeiden ze wel dat je "die" en "diens" kunt gebruiken in formele situaties. Maar in de praktijk wint hen/hun terrein. Ze zeggen niet dat het nooit officieel wordt – de taal verandert, en zij kijken mee.

Veelgestelde vragen (FAQ)