Wat is de achtste kunstvorm

Oké, dus we hebben die klassieke lijst van zeven kunsten, weet je wel? Architectuur, beeldhouwkunst, schilderkunst, muziek, dans, poëzie, theater. Dat spul. Maar de wereld staat niet stil, en in de 20e en 21e eeuw is er wat nieuws bijgekomen. De "achtste kunstvorm" – dat is het label voor alles wat buiten die oude canon valt. De meest geaccepteerde versie? Film. Of cinematografie, als je chique wilt doen. Soms gooien mensen er fotografie, stripverhalen of televisie tegenaan, maar de meeste mensen zien film als de ultieme mix van álle zeven voorgaande kunsten.

Het kreeg die status omdat het gewoon een hele unieke combinatie is. Beeld. Geluid. Beweging. Verhaal. Tijd. Een schilderij staat stil, muziek is alleen maar om te horen – maar film heeft alles. De Italiaanse filmtheoreticus Ricciotto Canudo had het in 1911 over de "zevende kunst" voor film, maar dat werd later aangepast naar de achtste omdat dans en theater er al eerder in zaten. Film wordt gezien als de eerste kunstvorm die technologie en kunst op een nieuwe manier aan elkaar knoopt, met z'n eigen grammatica van montage, cameravoering en scenario. En dat is best bijzonder.

Wat zijn de andere achtste kunstvormen die soms worden genoemd?

Film is de grote favoriet, maar er zijn andere kandidaten. Fotografie bijvoorbeeld, dat in de 19e eeuw opkwam en een brug slaat tussen techniek en compositie – wordt vaak genoemd. Stripverhalen, graphic novels dus, worden door sommige critici als de negende kunst gezien, maar in sommige lijstjes duiken ze op als achtste. Televisie, vooral series van tegenwoordig, wordt steeds meer als serieuze kunst gezien. Maar de academische wereld blijft erbij: film is de officiële achtste kunst.

Hoe verhoudt de achtste kunstvorm zich tot de traditionele zeven?

Het is geen vervanging, maar een synthese. Serieus, een film heeft architectuur (de decors), beeldhouwkunst (de props), schilderkunst (ur en compositie), muziek (de soundtrack), dans (choreografie), poëzie (de dialogen) en theater (het acteren). Het unieke is dat al deze elementen in de tijd worden geordend via montage. Daardoor wordt film een "total art" of Gesamtkunstwerk, zoals Richard Wagner het noemde. Waar traditionele kunsten vaak maar één zintuig aanspreken, pakt film zowel je oog als je oor en creëert het een emotionele ervaring door de narratieve flow. En dat is best indrukwekkend.

Wat is de invloed van de achtste kunstvorm op de moderne cultuur?

De invloed van film is overal. Het heeft een gigantische impact op populaire cultuur, hoe we onszelf zien en zelfs politiek bewustzijn. Films beïnvloeden mode, taal, maatschappelijke normen – en hoe we geschiedenis herinneren. Het is ook de meest toegankelijke kunstvorm. Een film kan miljarden mensen bereiken, ongeacht taal of opleiding, dankzij die universele taal van beelden. En met streamingdiensten is het nog democratischer geworden – onafhankelijke makers krijgen nu wereldwijd een podium. Dat is best cool.

Data en feiten over de achtste kunstvorm

Checklist: Herken jij de achtste kunstvorm?

• De kunstvorm combineert beeld, geluid en beweging.
• Het gebruikt montage om tijd en ruimte te manipuleren.
• Het vereist een scenario – dat literaire element.
• Het maakt gebruik van acteurs – die theatrale dimensie.
• Het bevat een soundtrack – de muzikale dimensie.
• Het wordt geprojecteerd op een scherm – dat technische aspect.

"Film is de eerste kunstvorm die de mens in staat stelt om de tijd te bevriezen, te versnellen en te herhalen. Het is de kunst van de 20e eeuw, maar haar invloed reikt tot ver in de toekomst." — Ricciotto Canudo

Veelgestelde vragen over de achtste kunstvorm