Wat is de diagnose van Tara Lipinski?

Tara Lipinski, die meid die op haar vijftiende olympisch goud pakte met kunstschaatsen? Ja, die heeft dus een medische aandoening die haar leven na het ijs flink heeft overhoop gegooid. De diagnose van Tara Lipinski is een zeldzame, progressieve aandoening: fibromusculaire dysplasie (FMD). Het is een vaatziekte – slagaders gaan raar doen, ze groeien abnormaal, waardoor ze kunnen vernauwen, verzwakken of zelfs scheuren. Lipinski kreeg dit label in 2018, na een hoop gezondheidsgezeur, waaronder een mini-beroerte.

Wat is fibromusculaire dysplasie precies?

Fibromusculaire dysplasie is een niet-atherosclerotische vaatziekte – zeg dat maar eens snel. Het treft vooral de nierslagaders en de halsslagaders. Het komt erop neer dat de celgroei in de wanden van de slagaders compleet ontspoort, wat leidt tot vernauwingen (stenose) of verwijdingen. Bij Tara Lipinski zat het in haar halsslagaders, wat een transiënte ischemische aanval (TIA) of mini-beroerte veroorzaakte. Het is zeldzaam, maar dankzij betere scans wordt het steeds vaker gevonden.

Wat waren de symptomen die leidden tot de diagnose?

In 2018 kreeg Lipinski opeens een verdoofd gezicht, ze kon niet goed praten, voelde zich helemaal gedesoriënteerd. Typisch voor een TIA. Ze werd opgenomen in het ziekenhuis en na een hoop onderzoeken kreeg ze de FMD-diagnose. Veelvoorkomende FMD-symptomen zijn hoge bloeddruk, hoofdpijn, duizeligheid, oorsuizen – maar bij Lipinski was het dus een neurologische noodsituatie. Best heftig.

Hoe wordt fibromusculaire dysplasie behandeld?

Genezen? Nee, dat zit er niet in. De behandeling gaat over symptomen onder controle houden en complicaties zoals beroertes voorkomen. Tara Lipinski gaat regelmatig naar de dokter, slikt medicijnen om haar bloeddruk te reguleren en stolsels te voorkomen. Soms zijn er ingrepen nodig, zoals angioplastiek of stenting, om vernauwde slagaders open te maken. Lipinski zweert ook bij een gezonde levensstijl – goed eten, stress de baas blijven – om alles in toom te houden.

Wat zijn de risicofactoren voor FMD?

Fibromusculaire dysplasie treft vooral vrouwen, meestal tussen de 20 en 60 jaar. De exacte oorzaak? Onbekend. Genetica speelt een rol. Lipinski’s diagnose heeft het bewustzijn over deze aandoening vergroot, zeker bij jonge, sportieve vrouwen zonder de typische risicofactoren voor vaatziekten.

Veelgestelde vragen over de diagnose van Tara Lipinski

Data en feiten over fibromusculaire dysplasie

Checklist voor het herkennen van FMD-symptomen

• Plotselinge hoofdpijn, vooral aan één kant
• Duizeligheid of evenwichtsproblemen
• Oorsuizen (tinnitus)
• Veranderingen in het gezichtsvermogen, zoals wazig zien
• Hoge bloeddruk die moeilijk te behandelen is
• Tintelingen of zwakte in het gezicht of ledematen
• Moeite met spreken of begrijpen van taal

Heb je een paar van deze symptomen, vooral in combinatie? Bel dan meteen een dokter.