Wat is de zeldzaamste vorm van intelligentie

Intelligentie - je hoort er van alles over. Meestal denken we aan logisch denken, wiskunde of talen. Maar de zeldzaamste vorm? Die heeft niks met cijfers of woorden te maken. Het gaat om existentialistische intelligentie, een idee van psycholoog Howard Gardner. Hij bedacht dat er meerdere intelligenties bestaan, en dit is er één van. Het draait om nadenken over de grote levensvragen: waarom zijn we hier? Wat gebeurt er als we doodgaan? Wat is de zin van dit alles? Het is zeldzaam omdat het een rare mix vereist van diep nadenken, aanvoelen van anderen, en begrijpen van complexe filosofische dingen die niet makkelijk in hokjes passen.

Mensen met deze intelligentie - filosofen, spirituele goeroes, kunstenaars - ze kunnen niet alleen kritisch denken. Ze linken die inzichten aan het dagelijks leven en hun relaties. Waarom is het zo zeldzaam? Omdat standaard IQ-tests er niks mee kunnen. En laten we eerlijk zijn, in een wereld die draait om resultaten en targets, blijft zoiets abstracts onderontwikkeld. Het is gewoon niet handig voor een cv.

Welke vormen van intelligentie bestaan er volgens Gardner?

Gardner heeft negen intelligenties bedacht. Existentialistische is de meest omstreden en de zeldzaamste. De andere acht:

• Taalkundige intelligentie: Woorden gebruiken, zoals schrijvers of sprekers.
• Logisch-wiskundige intelligentie: Redeneren en rekenen, denk aan wetenschappers.
• Ruimtelijke intelligentie: Beelden en ruimte snappen, zoals architecten.
• Muzikale intelligentie: Muziek begrijpen en maken.
• Lichamelijk-kinesthetische intelligentie: Je lichaam gebruiken, sporters en dansers.
• Interpersoonlijke intelligentie: Mensen lezen en met ze omgaan.
• Intrapersoonlijke intelligentie: Jezelf kennen - emoties, drijfveren.
• Naturalistische intelligentie: De natuur herkennen, planten, dieren.

Existentialistische intelligentie is anders. Het gaat niet alleen om jezelf of anderen snappen. Het is die diepe verbinding met universele vragen, de dingen waar we 's nachts wakker van liggen. Sommige onderzoeken zeggen dat minder dan 1% van de mensen dit echt in hoge mate heeft.

Waarom is existentialistische intelligentie zo zeldzaam?

Er zijn meerdere redenen. Neurologisch moet je prefrontale cortex - dat deel van je hersenen voor abstract denken en empathie - sterk ontwikkeld zijn. Cultureel? In de meeste samenlevingen draait het om praktische dingen. Existentiële vragen? Ach, wie heeft daar tijd voor? En opvoeding speelt ook mee. Als je als kind wordt aangemoedigd om na te denken over het bestaan, dan ontwikkel je het sneller. Maar het blijft zeldzaam. Het vraagt om nieuwsgierigheid, emotionele diepgang, en flexibiliteit in denken. Een lastige combo.

Hoe herken je existentialistische intelligentie?

Deze mensen vallen op. Ze vragen continu naar de zin van dingen. Zijn gefascineerd door religie, filosofie, spiritualiteit. Ze hebben een diep empathisch vermogen, kunnen morele dilemma's ontleden. Vaak trekken ze naar kunst of literatuur die over leven en dood gaat. In gesprekken sturen ze het snel naar diepere onderwerpen. Ze helpen anderen betekenis vinden. Maar in een klaslokaal of op kantoor? Daar valt het niet altijd op. Te veel focus op resultaten, te weinig op reflectie.

Kan existentialistische intelligentie worden ontwikkeld?

Ja, dat kan. Maar het begint met aanleg. Je kunt het stimuleren met filosofie, boeken van Nietzsche of Sartre lezen, diepe gesprekken voeren. Meditatie en mindfulness helpen ook om die introspectie te versterken. Maar eerlijk? Het vraagt om een bewuste keuze. En een omgeving die reflectie toelaat. In onze drukke, prestatiegerichte wereld is dat een uitdaging. Daarom blijft het zeldzaam.