Wat is een langdurige rouwstoornis

Dus, een langdurige rouwstoornis. Ook wel persistent complex bereavement disorder (PCBD) of prolonged grief disorder (PGD) genoemd, als je de Engelse termen wil gebruiken. Het is een psychische aandoening die ontstaat wanneer rouw niet zomaar wegebt. In plaats van dat het minder wordt, wordt het erger. Chronisch. Normale rouw? Die neemt meestal na een jaar af. Maar hier? De intense pijn en dat verlangen naar degene die er niet meer is, die blijven hangen. En het gaat je dagelijks leven flink in de weg zitten. Echt flink.

Wat zijn de symptomen van een langdurige rouwstoornis?

De symptomen zijn nogal heftig. En ze blijven maar. Denk aan:

• Intens verlangen en heimwee: Je hebt een constant, overweldigend verlangen naar die persoon. Een leeg gevoel, alsof er een stuk mist.
• Piekeren over de overledene: Gedachten aan hem of haar, herinneringen... ze stoppen niet. Ze verstoren alles wat je probeert te doen.
• Emotionele pijn: Verdriet, woede, schuld, boosheid. Diep en aanhoudend. Het wordt niet minder.
• Moeite met acceptatie: Je kunt het verlies gewoon niet aanvaarden. Zelfs niet na lange tijd. Het voelt onwerkelijk.
• Sociale terugtrekking: Jeijdt mensen, plekken, dingen die herinneringen oproepen. Of je voelt je gewoon weg, geïsoleerd.
• Verlies van identiteit: Het gevoel dat een deel van jou is doodgegaan. Je weet niet meer wie je bent, of wat je doel is.
• Functionele beperkingen: Problemen op werk, in relaties, met dagelijkse dingen. Concentreren lukt niet, taken uitvoeren is een ramp.

Hoe lang duurt een langdurige rouwstoornis?

De duur is echt een belangrijk punt. Volgens de DSM-5-TR en de ICD-11 (die moeilijke afkortingen voor diagnoses) moet het bij volwassenen minimaal 12 maanden duren. Bij kinderen en adolescenten is dat 6 maanden. Daarmee onderscheid je het van normale rouw. Normale rouw, die eb en vloed, die neemt vanzelf af. Maar deze stoornis? Die kan veel langer duren. Jaren, als je er niks aan doet. Echt jaren.

Wat is het verschil tussen normale rouw en een langdurige rouwstoornis?

Het verschil zit 'm in de intensiteit, duur en impact. Normale rouw is heftig, ja, maar het verandert. Het verdriet wordt geleidelijk minder. Je kunt weer dingen leuk vinden. Nieuwe relaties aangaan. Doelen hebben. Bij een langdurige rouwstoornis blijft de rouw vastzitten. Hij zit in een acute, intense fase. Je komt niet vooruit. De symptomen worden erger of blijven even erg. Het dagelijkse leven wordt lamgelegd. Simpel gezegd: normale rouw verandert en past zich aan; een langdurige rouwstoornis overheerst en verlamt.

Wat zijn de oorzaken en risicofactoren?

Waarom gebeurt dit? Exacte oorzaken? Niet helemaal duidelijk. Maar het komt vaak na een plotseling, traumatisch of onverwacht verlies. Denk aan de dood van een kind, een partner na een heel lang huwelijk, of een overlijden door geweld of een ongeluk. Risicofactoren zijn onder andere:

• Een kwetsbare persoonlijkheid: Mensen met een geschiedenis van depressie, angst of een eerdere rouwstoornis lopen meer risico.
• Afhankelijke relatie: Als de relatie met de overledene heel hecht was, afhankelijk of ambivalent.
• Gebrek aan sociale steun: Een klein of niet-ondersteunend netwerk kan het moeilijker maken.
• Culturele of religieuze factoren: Soms kunnen bepaalde overtuigingen het rouwproces compliceren.

Hoe wordt een langdurige rouwstoornis behandeld?

Gelukkig is er hoop. Het is behandelbaar. De meest effectieve behandelingen zijn:

• Psychotherapie (rouwtherapie): Specifieke therapieën zoals prolonged grief disorder therapy (PGDT) of cognitive behavioral therapy (CGT). Die zijn gericht op het verwerken van het verlies, het omgaan met vermijdingsgedrag en het herstellen van het dagelijks leven.
• Medicatie: In sommige gevallen kunnen antidepressiva (SSRI's) helpen om de symptomen van depressie of angst te verminderen. Maar medicatie alleen is zelden genoeg.
• Steungroepen: Lotgenotencontact kan helpen om het gevoel van isolement te doorbreken. Soms is het fijn om te weten dat je niet alleen bent.

Veelgestelde vragen over een langdurige rouwstoornis