Wat is het duurste element op aarde

Als we het hebben over de duurste dingen op onze planeet, schieten de meeste mensen meteen naar goud, platina of diamanten. Grappig genoeg worden die allemaal compleet voorbijgestoken door een paar ongelooflijk zeldzame, in een lab gemaakte elementen. Het antwoord op de vraag wat het duurste element is? Dat hangt er een beetje vanaf hoe je het bekijkt en waar je het voor nodig hebt. Maar één element staat eigenlijk altijd bovenaan: Californium-252.

Wat is Californium-252 en waarom is het zo duur?

Californium (Cf) is een element dat niet zomaar ergens in de grond zit. Het is synthetisch, radioactief, en wordt alleen gemaakt in supergespecialiseerde kernreactoren. Hoe? Door uranium of plutonium heel lang te bestoken met neutronen. De isotoop Californium-252 is bijzonder omdat het spontaan neutronen uitspuugt. Klinkt eng, maar die eigenschap maakt het ongelooflijk nuttig voor dingen zoals het opsporen van bommen, het analyseren van materialen, en zelfs het bestralen van bepaalde kankers.

De prijs? Die ligt rond de $27 miljoen per gram. Serieus. Dat maakt het niet alleen het duurste element, maar ook een van de duurste stoffen die wij als mensheid kennen. Waarom zoveel? Omdat het maken ervan verschrikkelijk ingewikkeld is, ontzettend veel energie kost, en er wereldwijd maar een handjevol milligrammen per jaar van wordt geproduceerd. Dat drijft de prijs natuurlijk op.

Wist je dit: De totale hoeveelheid Californium-252 die jaarlijks wordt gemaakt, is minder dan 500 milligram. De enige twee landen die dit spul commercieel produceren? De Verenigde Staten (via Oak Ridge National Laboratory) en Rusland.

Hoe verhoudt Californium zich tot andere dure elementen?

Om even een idee te krijgen van hoe belachelijk zeldzaam dit is, is het handig om het te vergelijken met andere dure materialen. De tabel hieronder geeft een overzicht van de geschatte kosten per gram, op basis van marktprijzen en wat het kost om het te maken.

Zoals je ziet, is Californium-252 vele, vele malen duurder dan goud. Alleen antimaterie en dat extreem radioactieve francium zijn in theorie nog duurder, maar francium kun je bijna niet in meetbare hoeveelheden isoleren, en antimaterie? Dat is geen element zoals wij dat kennen.

Wat zijn de toepassingen van het duurste element?

Ondanks die waanzinnige prijs, heeft Californium-252 een paar toepassingen die de kosten eigenlijk best rechtvaardigen. Het wordt vooral gebruikt in de industrie en de medische wereld.

• Neutronenradiografie: Hiermee kun je materialen testen zonder ze te slopen. Denk aan het opsporen van haarscheurtjes in vliegtuigonderdelen of pijpleidingen.
• Explosievendetectie: Op luchthavens en militaire bases wordt het gebruikt om verborgen bommen en nucleair materiaal te vinden.
• Kankerbehandeling: Bij brachytherapie plaatsen ze een piepklein beetje Californium-252 in een tumor. De neutronen doden de kankercellen, vaak beter dan gewone bestraling.
• Olie- en gaswinning: Het wordt gebruikt bij het loggen van boorputten om te zien wat voor gesteente er zit.

Waarom is er geen goedkoper alternatief?

Californium-252 maken is een van de meest energieverslindende processen in de scheikunde. Je hebt een enorme neutronenflux nodig, die alleen in speciale kernreactoren kan worden gemaakt, zoals de High Flux Isotope Reactor in de VS. Het hele proces duurt maanden tot jaren, en levert per keer maar microgrammen op. Er is gewoon geen ander chemisch alternatief dat dezelfde spontane neutronenuitstoot geeft in een compacte, vaste bron. Daarom is Californium-252 onvervangbaar voor bepaalde dingen, ook al is het belachelijk duur.

Veelgestelde vragen over het duurste element