Wat is het oudste lied ooit

Wat is het oudste lied ooit

Wat is het oudste lied ooit

Iedereen die zich wel eens afvroeg: wat is het oudste liedje dat we kennen? Het is een gekke vraag, want wat noem je eigenlijk een 'lied'? Melodie, tekst, ritme - die drie dingen tegelijk bewijzen is lastig voor oude zooi. Maar er zijn een paar kanshebbers, van een 3400 jaar oud kleitablet tot iets nóg ouder maar vager uit Syrië.

Het oudste volledig bewaarde lied: het Hurritische Lied (Hymne aan Nikkal)

De meeste mensen die er verstand van hebben zeggen: het Hurritische Lied, ook bekend als de Hymne aan Nikkal. Dat is het oudste redelijk complete lied dat we hebben. Rond 1400 v.Chr. werd het in een kleitablet gekrast, in Ugarit (nu Ras Shamra in Syrië). Het bijzondere? Op dat tablet staat niet alleen de tekst in het Hurritisch, maar ook hoe je het moet spelen - de stemming van een lier, de noten. Daardoor kunnen we het nog een beetje reconstrueren.

Het is een religieus ding, een hymne voor Nikkal, godin van de boomgaarden. Wetenschappers hebben geprobeerd de melodie te achterhalen, en hoewel er meerdere versies bestaan, geeft het een vet beeld van muziek uit de Bronstijd. Best gaaf.

Welk lied is nog ouder dan de Hymne aan Nikkal?

Er zijn wel oudere aanwijzingen, maar die zijn vaak niet compleet. Denk aan fragmenten van notatie of oude instrumenten.

  • De Seikilos-epitaph (1e eeuw n.Chr.): Dit is een compleet Grieks lied met notatie, maar het is veel jonger - ongeveer 2000 jaar oud.
  • Het Delphische Hymne (2e eeuw v.Chr.): Ook Grieks, maar nog steeds jonger dan het Hurritische lied.
  • Het 'Oudste Lied ter Wereld' (Syrië, ca. 3400 v.Chr.): In de jaren '50 vonden ze een tablet in Syrië met iets wat op muzieknotatie lijkt. Maar de interpretatie is enorm omstreden. Misschien een liefdesliedje, maar de melodie is niet met zekerheid te reconstrueren. Het wordt vaak genoemd, maar de wetenschap accepteert het niet als een 'volledig lied'.

Hoe weten we hoe het oudste lied klonk?

De Hymne aan Nikkal kunnen we reconstructen dankzij drie dingen op dat kleitablet:

  1. Tekst: De Hurritische woorden zijn vertaald.
  2. Muzikale notatie: Het tablet gebruikt spijkerschrifttekens die toonhoogtes en intervallen aangeven, gebaseerd op een diatonische toonladder.
  3. Instrumentatie: De instructies vertellen hoe je een 9-snarige lier moet stemmen.

Mensen zoals Prof. Anne Draffkorn Kilmer (Universiteit van Californië) hebben die info gebruikt om een melodie te maken die waarschijnlijk klopt. Het resultaat? Een simpele, hypnotiserende melodie die een idee geeft van hoe muziek klonk in de Oudheid. Klinkt best zweverig.

Checklist: Wat maakt een lied het 'oudste'?

Om te bepalen welk lied de titel verdient, kijken historici naar dit:

  • Volledigheid: Heb je tekst, melodie en ritme? Fragmenten tellen niet.
  • Datering: Is de ouderdom archeologisch vastgesteld? Bijvoorbeeld met C14-datering.
  • Interpretatie: Kunnen we de notatie met zekerheid lezen en omzetten in geluid?
  • Intentie: Is het geschreven om te worden gezongen of gespeeld? Geen administratieve lijst dus.

Op basis hiervan scoort de Hymne aan Nikkal het hoogst. Logisch.

Veelgestelde vragen over het oudste lied

Is het 'Oudste Lied ter Wereld' uit 3400 v.Chr. echt?

Nee, niet in de zin van een volledig, interpreteerbaar lied. Het tablet uit Syrië (ca. 3400 v.Chr.) heeft wel tekens die als muzieknotatie worden gezien, maar de wetenschap is het erover eens dat het te fragmentarisch is om een melodie met zekerheid te reconstrueren. De Hymne aan Nikkal (1400 v.Chr.) is de veiligste keuze, eigenlijk de enige.

<>Kan een Neanderthaler-fluit het oudste lied zijn?

Nee, een fluit is een instrument, geen lied. De fluit van Divje Babe (Slovenië, ca. 50.000 jaar oud) is een van de oudste muziekinstrumenten, maar het bewijst niet dat er een specifiek lied mee werd gespeeld. Het oudste lied moet een genoteerde compositie zijn, snap je?

Zijn er nog oudere liederen uit Egypte of Mesopotamië?

Er zijn oudere teksten met hymnen (bijvoorbeeld uit Sumer, ca. 2500 v.Chr.), maar zonder muzieknotatie. We hebben geen idee hoe ze klonken. Het Hurritische lied is het eerste dat zowel tekst als muziek combineert.

Hoe klinkt de Hymne aan Nikkal?

Er bestaan meerdere reconstructies. De meest gangbare interpretatie is een rustige, stijgende en dalende melodie in een diatonische toonladder, begeleid door een lier. Het klinkt voor moderne oren eenvoudig en meditatief. U kunt voorbeelden vinden op YouTube en in academische publicaties. Het is niet wereldschokkend, maar wel interessant.

Korte samatting

  • Oudste complete lied: De Hymne aan Nikkal (Hurritisch lied, ca. 1400 v.Chr.) uit Ugarit (Syrië).
  • Bewijs: Het kleitablet bevat tekst, muzieknotatie en steminstructies voor een lier.
  • Oudere fragmenten: Er zijn oudere muzikale notaties (bv. uit 3400 v.Chr.), maar deze zijn te onvolledig om een lied te reconstrueren.
  • Betekenis: Het lied bewijst dat muzieknotatie en compositie al in de Bronstijd bestonden, lang voor de klassieke oudheid.

Vergelijkbare artikelen

Recente artikelen