Wat kan er fout gaan bij EMDR

EMDR – oftewel Eye Movement Desensitization and Reprocessing – wordt vaak geprezen als een wonderbehandeling voor trauma. En ja, het werkt. Maar niet perfect, en niet altijd. Er kunnen dingen misgaan, soms flink ook. Als je weet waar je op moet letten, voorkom je gedoe. Zowel als therapeut als cliënt. Dit artikel gaat over die valkuilen, de vragen die mensen echt stellen, en een paar handige checklists.

Wat zijn de meest voorkomende fouten bij EMDR?

De grootste? Therapeuten die te hard van stapel lopen. Seriously. EMDR vraagt om een goede voorbereiding, anders kan de verwerking compleet ontsporen. Als de cliënt niet stabiel genoeg is, kunnen emoties exploderen. Of je dissocieert. Of je raakt opnieuw getraumatiseerd. Geen pretje.

Het is cruciaal dat een clië een goede 'veilige plek' heeft gecreëerd voordat de verwerking start. Zonder deze basis kan de sessie averechts werken.

Nog een fout? Het verkeerde target kiezen. Soms pak je het verkeerde herinneringsbeeld, en dan kom je nergens. Of je besteedt te weinig aandacht aan lichaamssensaties, terwijl die juist de sleutel zijn tot echte verwerking. Therapeuten vergeten dat nogal eens.

Kan EMDR bestaande klachten verergeren?

Jazeker. Dat noemen ze een 'verergeringsreactie'. Klinkt eng, maar het gebeurt vooral als de voorbereiding slecht was of bij complex trauma. Na een sessie kun je tijdelijk meer last hebben van angst, nachtmerries, of gewoon chagrijn. Soms is dat normaal – een deel van het proces. Maar als het blijft hangen, zonder stabilisatie, dan wordt het een probleem. Eentje dat je niet moet negeren.

Wat zijn de risico's van EMDR voor beginners?

Onervaren therapeuten? Die willen vaak te veel sturen. Ze denken dat ze het weten, maar EMDR werkt juist als de cliënt zijn eigen associaties volgt. Als je te veel vragen stelt of onderbreekt, blokkeer je de verwerking. Bam. Stilstand. Ook dissociatie herkennen is een ding – sommige therapeuten zien het gewoon niet. En als iemand dissocieert, kun je de verwerking wel vergeten. De therapeut moet dat opmerken en bijsturen, anders wordt het een zooitje.

Welke bijwerkingen kan EMDR geven?

Naast tijdelijk meer emotie kun je ook fysiek van slag raken. Hoofdpijn, moe, duizelig – noem het maar op. Sommige mensen voelen zich 'wazig' of kunnen niet goed nadenken na een sessie. Een goede therapeut normaliseert dat, en leert je hoe je na de sessie voor jezelf zorgt. In zeldzame gevallen kan EMDR een psychotische episode triggeren bij mensen die er gevoelig voor zijn. Dat is wel het uiterste, maar het kan.

Hoe herken je een slechte EMDR-sessie?

Een duidelijke hint? Als je na de sessie meer angst hebt dan ervoor. Of als je na meerdere sessies geen millimeter vooruitkomt. Of als je vastloopt in een herinnering en steeds dezelfde negatieve gedachten herhaalt, zonder verandering. Dat is een teken. Een goede therapeut stopt dan, en denkt opnieuw na over de aanpak.

Checklist: Zo herken je een veilige EMDR-behandeling

• De therapeut is gecertificeerd en heeft ervaring met trauma. Geen beginner dus.
• Er is een uitgebreide intake en voorbereiding geweest. Niet even snel koffie drinken en beginnen.
• De therapeut bespreekt de mogelijke risico's en bijwerkingen. Eerlijk zijn, daar gaat het om.
• Je hebt een 'veilige plek' geoefend en kunt deze oproepen. Klinkt zweverig, maar het helpt echt.
• De therapeut checkt regelmatig hoe het met je gaat tijdens de sessie. Niet alleen maar doordrammen.
• Er is nazorg en een plan voor wat je kunt doen na de sessie. Je wordt niet zomaar de straat op gestuurd.

Overzicht van mogelijke problemen bij EMDR

FAQ over fouten bij EMDR