Welk land haalt bijna 75% van zijn elektriciteit uit kernenergie?

Het antwoord op die vraag is Frankrijk. Geen twijfel mogelijk. Volgens de laatste cijfers van de IAEA en EDF — de Franse elektriciteitsgigant — komt zo'n 70 tot 75 procent van alle stroom uit kernenergie. Wereldwijd het hoogste percentage. Het land heeft 56 werkende reactoren, verspreid over het hele grondgebied, en een van de meest strak georganiseerde nucleaire systemen ter wereld. Dit is geen toeval. Het is het directe resultaat van een energiebeleid dat na de oliecrisis van 1973 werd ingezet, met twee doelen voor ogen: minder afhankelijk worden van buitenlandse energie en de CO2-uitstoot omlaag krijgen.

Waarom is Frankrijk zo afhankelijk van kernenergie?

Die keuze is diep geworteld in de geschiedenis. Na de schok van 1973 besloot de Franse regering vol in te zetten op kernenergie via het zogeheten "Plan Messmer". Tientallen centrales verrezen in de jaren '70 en '80. Waarom precies?

• Energieonafhankelijkheid: Frankrijk heeft weinig eigen fossiele brandstoffen. Geen olie, geen gas van betekenis. Kernenergie is een manier om zelf de controle te houden.
• Lage CO2-uitstoot: Kernenergie stoot tijdens de productie geen CO2 uit. Daardoor heeft Frankrijk een van de schoonste elektriciteitsnetten van Europa. Punt.
• Economische stabiliteit: Uraniumprijzen zijn een stuk stabieler dan die van olie of gas. Dat geeft voorspelbaarheid, al hebben we het hier wel over een complexe markt.
• Technologische expertise: Frankrijk heeft een extreem hoogontwikkelde nucleaire industrie. Bedrijven als EDF en Framatome zijn wereldwijd spelers van formaat.

Hoeveel kerncentrales heeft Frankrijk en wat is hun capaciteit?

56 reactoren, verspreid over het land, met een totale capaciteit van ongeveer 61,4 gigawatt. Dat is de tweede grootste nucleaire vloot ter wereld. Alleen de VS heeft er meer (94). De reactoren zijn allemaal van het type drukwaterreactor, ontworpen door Framatome. Dit zijn de grootste locaties:

De totale capaciteit is meer dan genoeg om de Franse vraag te dekken, met een overschot dat naar buurlanden gaat. Duitsland, Italië, het Verenigd Koninkrijk — ze kopen allemaal Franse stroom.

Wat zijn de voordelen en nadelen van deze nucleaire dominantie?

Voordelen

• Lage koolstofvoetafdruk: Per kWh is de CO2-uitstoot in Frankrijk belachelijk laag. Dat is een direct gevolg van kernenergie.
• Energiezekerheid: Minder kwetsbaar voor geopolitieke shit of prijsschommelingen van fossiele brandstoffen. Dat telt.
• Export van elektriciteit: Frankrijk is netto-exporteur. Dat levert jaarlijks miljarden euro's op. Niet slecht.

Nadelen

• Kernafval: Hoogradioactief afval blijft een probleem voor de lange termijn. Er is een opslagfaciliteit in Bure, maar die is nog niet operationeel.
• Veiligheidsrisico's: Ja, de kans is klein. Maar als het misgaat, zoals in Fukushima of Tsjernobyl, zijn de gevolgen catastrofaal.
• Hoge kosten: Nieuwe reactoren bouwen? Flamanville 3 is het perfecte voorbeeld. Vertragingen, budgetten die exploderen. Het is duur.
• Afhankelijkheid van uranium: Frankrijk importeert uranium uit Niger, Kazachstan, Australië. Dus ja, nieuwe afhankelijkheden, maar wel andere.

Welke andere landen hebben een hoog percentage kernenergie in hun elektriciteitsmix?

Frankrijk is niet de enige. Hier zijn de top 5 landen met het hoogste aandeel kernenergie:

1. Frankrijk: ~70-75%
2. Slowakije: ~60%
3. Oekraïne: ~55%
4. Hongarije: ~50%
5. België: ~40%

Opvallend: Slowakije en Hongarije breiden hun nucleaire capaciteit uit, terwijl België juist uit kernenergie wil stappen. En Oekraïne? Die blijven er afhankelijk van, ondanks de oorlog en de problemen rond de Zaporizja-centrale.

Hoe ziet de toekomst van kernenergie in Frankrijk eruit?

Macron kondigde in 2022 aan dat Frankrijk tussen de 6 en 14 nieuwe EPR2-reactoren wil bouwen, tegen 2050. De reden? Energietransitie en CO2-reductie. Daarnaast wordt er geïnvesteerd in kleine modulaire reactoren (SMR's) en zelfs gesmoltenzoutreactoren. Maar de uitdagingen zijn enorm. Flamanville 3 loopt 12 jaar vertraging op en kost 13,2 miljard euro — vier keer het oorspronkelijke budget. Toch blijft kernenergie een pijler. Het doel is om het aandeel tegen 2035 naar 50% te brengen (was 75%), zodat er ruimte komt voor wind en zon. Realistisch? We zullen zien.

"Kernenergie is voor Frankrijk geen keuze, maar een noodzaak. Het stelt ons in staat om onze industrie te voeden, onze huizen te verwarmen en onze klimaatdoelen te halen, zonder afhankelijk te zijn van grillige buitenlandse leveranciers." - Jean-Marc Jancovici, voorzitter van The Shift Project.

Veelgestelde vragen (FAQ)