Worden artiesten betaald per stream

Eerlijk? Dit is misschien wel hét gesprek in de muziekwereld op dit moment. Het korte antwoord is ja – artiesten worden betaald. Maar het is niet zo simpel als een vast bedrag per keer dat iemand een nummer afspeelt. Spotify, Apple Music, Deezer, Tidal… ze werken allemaal met een wirwar van royalty's die afhangen van abonnementsinkomsten, hoeveel er totaal gestreamd wordt en – hier wordt het tricky – wat voor deal een artiest met z'n platenlabel heeft. Het is ingewikkelder dan de meeste mensen denken.

Ik ga je uitleggen hoe dit circus precies in elkaar steekt. Hoeveel verdienen ze per stream? En waarom houden sommige artiesten bijna niks over, ook al zijn ze hartstikke populair op die platforms?

Hoe worden artiesten betaald voor streams?

Streamingdiensten zeggen niet: "Jij krijgt €0,01 per stream." Nee. Ze gooien zo’n 70% van alle abonnementsinkomsten op een grote hoop en verdelen dat over alle rechthebbenden. Hoe meer streams jij hebt ten opzichte van het totaal, hoe meer jij krijgt. Dat heet het "pro-rata" model. En het is niet echt eerlijk voor kleine artiesten.

Die betaling gaat trouwens niet direct naar de artiest. Het gaat naar de "rechthebbende" – meestal een label, distributeur of muziekuitgever. Die partij betaalt de artiest dan uit op basis van het contract. Grappig detail? Een onafhankelijke artiest die via DistroKid of TuneCore werkt, houdt vaak meer over dan iemand bij een groot label. Ironisch, toch?

Hoeveel verdient een artiest per stream?

Het verschilt per platform. En ik bedoel echt verschilt. Hier een overzichtje van gemiddelden – wees niet verbaasd als het tegenvalt:

Dit zijn gemiddelden, hè. Het exacte bedrag hangt af van waar je woont, of de luisteraar een gratis of premium abonnement heeft, en – je raadt het al – de contractuele afspraken. Werk je via een label? Dan zie je vaak maar 20 tot 30 procent van deze bedragen. De rest gaat naar het label voor productie, marketing, distributie. Pijnlijk.

Waarom verdienen artiesten zo weinig per stream?

Er zijn een paar grote boosdoeners. Laten we ze even op een rijtje zetten:

• Het pro-rata model: Grote jongens met miljoenen streams pakken het leeuwendeel. Kleine artiesten krijgen kruimels.
• Labels nemen een flinke hap uit de royalty's. En ja, ze betalen pas uit nadat alle kosten zijn terugverdiend.
• Gratis abonnementen: Streams van gebruikers die niks betalen leveren amper iets op. Echt, bijna niets.
• Hoge overheadkosten: De streamingdiensten zelf houden ook een deel voor hun winst en kosten. Logisch, maar zuur.

De meeste artiesten moeten het dus hebben van optredens, merch en crowdfunding om rond te komen. Van alleen streamen wordt bijna niemand rijk – tenzij je in de top 1% zit.

Hoeveel streams heb je nodig om een minimumloon te verdienen?

Dit vraagt iedereen zich af. Laten we rekenen. Stel, je wilt €2.000 per maand verdienen (bruto minimumloon in Nederland). Op Spotify levert een stream gemiddeld €0,0035 op. Dat betekent: ongeveer 570.000 streams per maand. En dat is nog vóór belastingen en eventuele kortingen van labels.

Op Apple Music, waar je iets meer krijgt, praat je over 285.000 streams per maand. Klinkt veel? Is het ook. Voor de meeste artiesten is het onmogelijk om hiervan te leven, tenzij ze elke maand miljoenen streams hebben. Beetje deprimerend, eigenlijk.

Wat is de rol van platenlabels bij streamingbetalingen?

Labels zijn de poortwachters. Ze onderhandelen met streamingdiensten over tarieven en regelen de distributie. Maar daar betaal je voor – letterlijk. In een typisch contract krijgt de artiest 10 tot 20 procent van wat het label binnenhaalt. Dus van die €0,0035 per stream houd je misschien €0,00035 over. Serieus.

Onafhankelijke artiesten die via een distributeur werken? Die houden vaak 80 procent of meer over. Ze betalen alleen een vast bedrag per jaar of een klein percentage. Het verschil is enorm.

Zijn er alternatieven voor het pro-rata model?

Gelukkig experimenteren sommige platforms met andere systemen. Deezer heeft een "artist-centric" model – artiesten met actieve fans krijgen meer. Tidal betaalt sowieso beter dan de rest. En dan is er nog Bandcamp, waar je direct muziek kunt kopen en artiesten een veel groter deel van de opbrengst krijgen.

Er wordt ook steeds meer gepraat over een gebruikersgericht model. Het idee? De abonnementsinkomsten van een gebruiker worden alleen verdeeld over de artiesten die diegene daadwerkelijk luistert. Dat zou kleinere artiesten kunnen helpen. Maar het is nog niet breed ingevoerd. Helaas.

Veelgestelde vragen (FAQ)