Wat zijn de symptomen van een collaps

Flauwvallen, syncope, collaps – het komt allemaal op hetzelfde neer. Je hersenen krijgen even niet genoeg bloed, en boem, je bent weg. Het herkennen van de signalen? Dat is best belangrijk. Niet alleen om iets te doen, maar ook om te voorkomen dat je hard valt. De symptomen? Die verschillen per persoon, maar er zijn een paar duidelijke aanwijzingen die bijna iedereen wel herkent.

Wat zijn de eerste waarschuwingssignalen van een collaps?

Voordat iemand écht flauwvalt, is er vaak een moment van 'hé, er is iets mis'. Artsen noemen dat prodromale symptomen. Klinkt ingewikkeld, maar het zijn gewoon de vroege signalen. Als je die herkent, kun je nog gaan zitten of liggen. En dat is precies wat je moet doen – anders lig je straks op de grond met een hoofdwond erbij.

• Duizeligheid of een licht gevoel in het hoofd: Dit is het meest voorkomende. Alles begint te draaien, of je voelt alsof je gaat zweven. Niet comfortabel.
• Misselijkheid en braken: Dat opkomende gevoel van 'ik ga overgeven' of gewoon een onrustig, draaierig maaggevoel.
• Warmtegevoel en transpireren: Plotseling begin je te zweten. Klam, koud zweet, zelfs al is het helemaal niet warm. Daarna voel je je vaak ijskoud.
• Wazig zien of tunnelvisie: Je zicht wordt vlekkerig, wazig of donker. Alsof je door een rietje kijkt.
• Oorsuizen of een zoemend geluid: Opeens hoor je een suizen, piepen of gewoon een dof gedreun in je oren.
• Hartkloppingen of een onregelmatige hartslag: Je hart gaat opeens heel snel of juist heel langzaam kloppen. Je voelt het in je keel.

Wat gebeurt er tijdens de collaps zelf?

Negeer je die waarschuwingssignalen? Dan volgt het echte werk. Bewustzijnsverlies. Meestal duurt het maar kort – een paar seconden, hooguit een paar minuten. Maar het voelt als een eeuwigheid.

• Volledig bewustzijnsverlies: Je reageert nergens meer op. Geen gepraat, geen aanraking – je bent er even niet.
• Spieratonie (verslapping): Al je spieren verslappen tegelijk. Je zakt in elkaar als een pudding. Daarom val je ook.
• Bleke, klamme huid: Je gezicht wordt spierwit. Je huid voelt koud en klam aan, als een dode vis.
• Oppervlakkige ademhaling: Je ademt heel ondiep, soms onregelmatig.
• Zwakke pols: Je pols – als je die al voelt – is zwak en snel.

Wat zijn de symptomen na het bijkomen?

Binnen een paar minuten ben je meestal wel weer bij. Maar je voelt je niet top. Verward, moe, een beetje groggy. Dat hoort erbij. Het herstel duurt even.

• Verwardheid en desoriëntatie: Je weet niet precies wat er gebeurde. Waar ben ik? Wat is er aan de hand? Even kwijt.
• Vermoeidheid en zwakte: Een enorme moeheid. Alsof je net een marathon hebt gelopen, maar dan zonder de prestatie.
• Hoofdpijn: Een lichte tot matige hoofdpijn kan opkomen. Niet fijn.
• Misselijkheid: Dat onwel gevoel blijft vaak nog even hangen.

Wanneer is een collaps een medisch noodgeval?

Een keer flauwvallen? Meestal niet zo spannend. Maar er zijn momenten dat je echt de ambulance moet bellen. Bel 112 bij deze dingen:

• Iemand wordt niet binnen 2 minuten wakker.
• De collaps gaat samen met stuiptrekkingen of schokken. Dat kan wijzen op epilepsie.
• Pijn op de borst, benauwdheid of hartkloppingen voor of na de collaps.
• Iemand heeft zich bezeerd bij de val. Vooral een klap tegen het hoofd.
• Het gebeurt tijdens het sporten of bij inspanning. Dan is er vaak meer aan de hand.
• Iemand is ouder dan 65 of heeft een bekende hartziekte.

Wat is het verschil tussen een collaps en een epileptische aanval?

Het is best belangrijk om het verschil te weten. De eerste hulp is anders. Een collaps is een kort bewustzijnsverlies door een lage bloeddruk. Epilepsie? Dat komt door rare elektrische activiteit in de hersenen. Twee verschillende werelden.

Veelgestelde vragen over collaps